Blog

Rotterdam by night

Smart city: meer dan alleen techniek

30 januari 2015 | door Mark Compeer -

Een stagiaire vroeg me laatst “Wat is dat nu precies, zo’n Smart City?” Ze vertelde dat ze het opvallend vond dat Smart Cities alleen maar over technische oplossingen lijken te gaan. Maar hoe belangrijk zijn technische innovaties in de steden voor het geluk van mensen in de stad? Terechte vragen, die mij niet loslieten.

Ik merk bij mezelf en in mijn omgeving dat het  Smart City concept enorm tot de verbeelding spreekt. Maar wat is het? Volgens Wikipedia gebruikt een Smart City digitale technologie om de prestaties en het welzijn te verbeteren en kosten en consumptie van natuurlijke hulpbronnen te verminderen. In de meeste definities zie je terug dat een Smart City draait om het slim omgaan met data en ICT waardoor ze efficiënter, duurzamer, beter bereikbaar, veiliger, prettiger en economisch meer concurrerend worden. Kortom, functioneler. Concrete voorbeelden op dit moment zijn bijvoorbeeld het toepassen van ICT toepassingen die helpen bij crowdmanagement. Of slim parkeren, waarbij automobilisten vooraf een parkeerplaats kunnen boeken op publieke of private terreinen.

Is het Smart City concept het gevolg van een lobby van grote ICT bedrijven, of dient de oplossing ook nog een doel? De verstedelijking wereldwijd is één van de grootste opgaven van de 21e eeuw. Volgens de Verenigde Naties woont in 2050 tot wel 70% van de mensen in steden. Dit betekent dat de steden voor grote opgaven staan in het beheer van transport, water, afval en energie. Niks doen leidt onvermijdelijk tot verdere vervuiling, stijgende emissieniveaus, verkeersopstoppingen en stijgende investeringskosten. Een serieuze opgave waarbij het Smart City concept internationaal naar voren wordt geschoven als een oplossing. Terecht in mijn ogen. Ik ben er ook van overtuigd dat technologische innovaties een belangrijke rol gaan spelen. Alleen wordt de kwaliteit van de stad volgens mij niet alleen bepaald door een beter functionerende stad. Mensen moeten vooral gelukkig worden van een stad. De beleving van de stad is onderbelicht in het Smart City concept.

Waar is de rol van het ontwerp gebleven? De kwaliteit van een stad wordt in mijn ogen vooral bepaald wordt door de kwaliteit van de openbare ruimten en architectuur. Het beleven van bijzondere plekken. In de toekomst gaat techniek zeker een grotere rol spelen. Een combinatie tussen het “betere” en het “mooie” ligt dan ook voor de hand. De paraplu Smart City biedt hiervoor ook de ruimte. Smart City zou volgens mij moeten gaan over slimme oplossingen om de stad beter én mooier te maken. Innovaties in techniek, stedenbouw en architectuur gaan elkaar dan versterken en zorgen voor een bijzondere beleving van de stad. De technische kant van Smart City richt zich meer op het managen van de stromen van de stad. De stromen van de stad gaan via de infrastructuur, zoals wegen, pijpleidingen, kabelnetwerken en gebouwen. Als we kennis hebben van de stromen van de stad, dan zijn we ook beter in staat om de mogelijkheden te zien en verbindingen te leggen. Kennis van deze stromen kan leiden tot nieuwe ontwerpen, of het integreren van technologische innovaties in het ontwerp. Deze combinatie leidt tot een betere en mooiere stad.

Doe mij ook zo’n Smart City! Misschien is de term Smart City ietwat ambitieus. Laten we klein beginnen. Termen als Smart Block of Smart Street zouden beter passen. Een bestaande stedelijke context transformeer je niet zomaar naar een Smart City. De werkelijkheid is complex. Een Smart City zal organisch moeten groeien. Stap-voor-stap. In co-creatie met (toekomstige) eigenaren/bewoners/ondernemers/gebruikers van het gebied. Nieuwe technologieën maken co-creatie overigens ook steeds eenvoudiger. Bij iedere nieuwe ontwikkeling altijd breder kijken dan alleen de infrastructuur. Het “Smart City team” in de rol als moderne stadsstedenbouwer met als doel de stad beter en mooier te maken!